 |
|
|
|
|
|
|
|
Antika Oblast srpskog Podunavlja ulazi u interesnu sferu Rimskog carstva krajem I veka pne. Geostrateški razlozi dovode do izgradnje prve utvrđene granice na Dunavu - Limesa. Na prostoru od ušća Morave do donjomezijske granice ležali su legijski logori i gradska naselja: Margum (Dubravica), Viminacium (Kostolac), kao i veći broj manjih utvrđenja i naselja: Lederata (Ram), Pincum (Veliko Gradiste), Cuppae (Golubac), a južno se nalazio Mansio Municipium (Kalište) i Iovis Pagus (Veliko Laole). Najznačajniji vojno-politički i ekonomski punkt, najveće gradsko naselje i centar provincije Gornje Mezije (Moesia Superior), bio je Viminacijum. Nastao sredinom I veka ne kao logor legije VII Claudiae, Viminacijum je sve do kraja Carstva imao, često, presudnu ulogu u događajima značajnim po njegov opstanak. Takav položaj je i ozvaničen dodeljivanjem statusa municipijuma, pod Hadrijanom 117. godine, i kolonije, 239. godine pod Gordijanom III, kada dobija i pravo kovanja svog lokalnog novca. Za vreme dinastije Severa, Viminacijum je doživeo svoj najveći ekonomski i kulturni prosperitet. U drugoj polovini III veka, Viminacijum je bio centar vojno-političkih zbivanja u Carstvu, koja obeležavaju pretendentske borbe, gde bitnu ulogu igra legija VII Claudiae. Presudna bitka, kojom je započeo period tetrarhije i vladavina balkanskih careva, odigrala se nedaleko od Viminacijuma, izmedju Dioklecijana i Karina, 284. godine. U IV veku Viminacijum je bio episkopsko sedište sa potvrđenim episkopima, Amantinom i Kirijakom. Nakon hunskog razaranja, 441. godine, Viminacijum je obnovljen u prvoj polovni VI veka, za vreme Justinijana. Varvarski upadi 584. godine kao i doseljavanje Slovena početkom VII veka, označavaju kraj duge istorije ovog velikog rimskog grada. Arheološka zaštitna istraživanja Viminacijuma započeta 1977. godine dala su prvorazredne rezultate i potvrdila da se radi o jednom od najznačajnijih arheoloških lokaliteta u jugoistočnoj Evropi. Istraženo je 12.000 grobova grupisanih u deset nekropola sa hronološkim rasponom od 12. veka pne do 17. veka ne. O složenim političkim, ekonomskim, etničkim i kulturnim odnosima u ovom delu Carstva svedoči preko 30.000 otkrivenih predmeta. Zbirka je podeljena na kolekcije od kojih neke sadrže i po više hiljada predmeta. Rezultati arheoloških istraživanja Viminacijuma predstavljaju osnov za dalja istraživanja rimske provincijske kulture na teritoriji Gornje Mezije. Najznačajnije otkriće predstavljaju fresko oslikane grobnice iz IV veka koje dokazuju postojanje slikarske škole sa vrhunskim i vrlo kreativnim umetnicima. Mnogi predmeti su evropski i svetski rariteti : mermerni sarkofag sa girlandama, grb Viminacijuma, calamus (pisaljka od kosti), portret imperatora Karinusa, klepsidra (vodeni sat), hiruški instrumentarijum, freske i dr. Lokalna kovnica novca kolonije Viminacijum je, sa prekidima, radila od 239/40 do 254/55. godine. Sadrži brojna izdanja imperatora od Gordijana III do Galijena. Osim kvalitetnog importa koji je Dunavom i kopnenim putevima stizao na viminacijumsko tržište iz galskih, germanskih, italskih i istočno-mediteranskih radionica, nesumnjivo je, lokalna produkcija imala znatnog udela u trgovačkim kretanjima i van viminacijumske teritorije. U svim vidovima njenog stvaranja vidljiva je integracija rimskih uzora i autohtonog nasleđa.
|
||||||||||||||||||
| Copyright © 2006-2007, Narodni muzej Požarevac |
)
)
)
)
)